Wpływ gier na rozwój dzieci i młodzieży

Autor: Bartosz Kosiński
Gry planszowe i komputerowe to dwie niezwykle popularne od lat formy zabawy. W ostatnich latach szczególnie gry planszowe przeżywają swój renesans, i to w równych grupach wiekowych. W ramach tego artykułu będę chciał przybliżyć, w jaki sposób rozwijają one różne kompetencje i jakiego rodzaju doświadczenia oferują one graczom. Które z są lepsze? A może warto łączyć oba rodzaje gier w codziennej rutynie dziecka?

Gry planszowe – nauka reguł i budowanie kompetencji społecznych

Gry planszowe wymagają internalizacji i akceptacji reguł. Każda planszówka to tzw. grywalny artefakt, czyli system zasad, które gracze muszą przyjąć, aby rozgrywka miała sens. Nie można samowolnie zmieniać reguł. Każda próba odstępstwa od reguł czy też ich nagięcie może zostać potraktowane jako próba oszustwa. Wszyscy gracze stają muszą do pewnego stopnia kontrolować siebie i innych, być swoistym „stróżem porządku”. Uczy to dzieci cierpliwości, uczciwości i współpracy. 

Korzyści płynące z gier planszowych:

• Umiejętności logicznego myślenia i podejmowanie strategicznych decyzji – poprzez analizowanie ruchów i przewidywanie konsekwencji swoich działań.
• Komunikacja i współpraca – wiele gier wymaga negocjacji lub kooperacji, co rozwija umiejętności interpersonalne.
• Cierpliwość i koncentracja – gry planszowe są wolniejsze niż komputerowe, co pomaga dzieciom skupić się na dłuższy czas.

Gry komputerowe – eksploracja i testowanie systemu

W przeciwieństwie do gier planszowych, gry komputerowe pozwalają na znacznie większą swobodę eksploracji. Młodzi gracze mogą sprawdzać granice systemu, a nawet starać się go “złamać”, czyli wykorzystać mechaniki w nieprzewidziany sposób. Reguły gry są narzucone przez jej twórców i wpływają na sprawczość gracza. Może on jednak testować granice systemu, dochodzić do perfekcji poprzez mistrzowskie zrozumienie i opanowanie mechanik gry. 

Korzyści płynące z gier komputerowych:

• Zdolności eksperymentowania – wirtualne światy pozwalają testować rozwiązania i uczyć się na błędach.
• Kreatywność i innowacyjność – możliwość tworzenia w grach sandboxowych (np. Minecraft) rozwija umiejętności projektowania i programowania.
• Refleks i szybkie podejmowanie decyzji – szczególnie w grach akcji, gdzie liczy się błyskawiczna reakcja.
• Zdolność wielozadaniowości – gry komputerowe wymagają śledzenia wielu informacji naraz.

Gry komputerowe vs gry planszowe – co wybrać dla dziecka?

Wbrew pozorom, zarówno gry planszowe, jak i komputerowe, mogą rozwijać umiejętności społeczne. Planszówki robią to w tradycyjny sposób – poprzez bezpośredni kontakt z innymi graczami, rozmowę, negocjacje i współpracę. Gry komputerowe natomiast pozwalają na interakcje w środowisku online, gdzie dzieci uczą się pracy zespołowej, rozwiązywania konfliktów i budowania relacji wirtualnych. Odpowiednie podejście do gier online może być równie korzystne jak gry planszowe pod kątem rozwijania kompetencji interpersonalnych.

Nie ma jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, co jest lepsze – gry planszowe czy komputerowe. Obie formy zabawy mają swoje zalety i rozwijają odmienne umiejętności. Warto zatem dbać o równowagę i pozwalać dzieciom korzystać zarówno z gier planszowych, jak i komputerowych.

Dla najmłodszych dzieci dobrym pomysłem jest rozpoczęcie od gier planszowych, które uczą zasad, cierpliwości i interakcji z innymi. Wraz z wiekiem można wprowadzać gry komputerowe, szczególnie te, które wymagają logicznego myślenia, strategicznego planowania lub kreatywnego rozwiązywania problemów.

Kluczowe jest jednak kontrolowanie czasu spędzanego na grach oraz wybór tytułów, które faktycznie wnoszą wartość edukacyjną i rozwijające kompetencje przydatne w przyszłości.

Gry, zarówno komputerowe, jak i planszowe, mogą być doskonałym narzędziem edukacyjnym i sposobem na budowanie relacji, jeśli są wybierane świadomie i używane z umiarem. Jako rodzice, powinniście wspierać dzieci w odkrywaniu obu światów – planszówek i gier komputerowych – aby rozwijać ich wszechstronne kompetencje.

Podsumowanie

Gry – zarówno komputerowe, jak i planszowe – mogą być doskonałym narzędziem edukacyjnym i sposobem na budowanie relacji, jeśli są wybierane świadomie i używane z umiarem. Jako rodzice, powinniście wspierać dzieci w odkrywaniu obu światów, aby rozwijać ich wszechstronne kompetencje.

A Ty? Wolisz gry planszowe czy komputerowe? 🎲🎮